eudr

Oświadczenie o należytej staranności (DDS) dla tartaków: czego wymaga załącznik II, kto je składa i co przechowywać przez 5 lat

Sawmill compliance officer reviewing a due diligence statement on a tablet at a log intake yard
TL;DR
  • Co to jest: oświadczenie o należytej staranności (DDS) to elektroniczna deklaracja, którą podmiot (operator) udostępnia za pośrednictwem systemu informacyjnego UE przed wprowadzeniem drewna do obrotu na rynku UE lub jego wywozem. System zwraca numer referencyjny i numer weryfikacyjny (rozporządzenie (UE) 2023/1115, art. 4 ust. 2; rozporządzenie wykonawcze 2024/3084).
  • Kto składa: podmiot, czyli ten, kto jako pierwszy wprowadza drewno do obrotu na rynku UE, importuje je lub wywozi. Tartak, którego wszystkie kłody są objęte oświadczeniami dostawców, jest podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw: nie składa DDS, ale przechowuje dane dostawców i odbiorców oraz – gdy jego dostawca jest podmiotem – numery referencyjne DDS przez co najmniej pięć lat.
  • Co zawiera: nazwę podmiotu, adres i numer EORI (przy imporcie i wywozie); kod HS, opis, naukową nazwę gatunku i ilość; kraj produkcji i geolokalizację działek; oraz podpisane oświadczenie, że zachowano należytą staranność, a ryzyko jest znikome (załącznik II).
  • Termin: przepisy obowiązują od 30 grudnia 2026 r. Odroczenie do 30 czerwca 2027 r. dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw nie obejmuje produktów z drewna, które objęte były już dawnym rozporządzeniem UE w sprawie drewna (EUTR) (dokument wytycznych Komisji (2026)).
  • Dokumentacja i kary: podmiot przechowuje dokumentację DDS przez pięć lat od złożenia. Państwa członkowskie muszą ustalić maksymalną grzywnę na poziomie nie niższym niż 4% rocznego obrotu w całej Unii.
RolaDDS lub oświadczenieZbiera i przechowuje (5 lat)Rejestracja w systemie informacyjnym
Podmiot: jako pierwszy wprowadza drewno do obrotu na rynku UE, importuje je lub wywoziDDS, przed wprowadzeniem do obrotu lub wywozemDokumentacja DDS; informacje i dokumenty dotyczące należytej starannościTak, aby złożyć DDS
Mikropodmiot pierwotny lub mały podmiot pierwotny: sam pozyskuje i sprzedaje własne drewno, w kraju niskiego ryzykaJednorazowe uproszczone oświadczenie zamiast DDSInformacje zebrane w ramach należytej staranności; adres pocztowy może zastąpić geolokalizacjęTak, aby złożyć oświadczenie
Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw: tartak przerabiający kłody objęte DDS na tarcicęBrakDane dostawców i odbiorców; numery referencyjne DDS, gdy dostawca jest podmiotemTylko jeśli nie jest MŚP
Podmiot handlowy: odsprzedaje drewno bez jego zmianyBrakTak samo jak podmiot na dalszym etapie łańcucha dostawTylko jeśli nie jest MŚP

Co to jest oświadczenie o należytej staranności?

Oświadczenie o należytej staranności to elektroniczna deklaracja, którą podmiot udostępnia organom właściwym za pośrednictwem systemu informacyjnego UE przed wprowadzeniem drewna do obrotu na rynku UE lub jego wywozem. Potwierdza ona, że przeprowadzono należytą staranność i że nie stwierdzono ryzyka lub stwierdzono jedynie ryzyko znikome. System wydaje wówczas numer referencyjny i numer weryfikacyjny.

Od dwóch lat słyszysz o „EUDR” i „należytej staranności” w każdym branżowym biuletynie. Ale gdy siadasz, żeby faktycznie coś zrobić, pierwsze pytanie jest konkretne: co dokładnie mam złożyć i gdzie?

Odpowiedzią jest oświadczenie o należytej staranności (DDS). To formalna deklaracja elektroniczna, którą podmiot składa za pośrednictwem systemu informacyjnego UE (rozporządzenie (UE) 2023/1115, art. 4 i 33) zanim produkt objęty rozporządzeniem – w tym tarcica, kłody, a nawet zrębki – zostanie wprowadzony do obrotu na rynku UE lub z niego wywieziony.

DDS nie jest formularzem jednorazowym. To wynik trzyetapowego procesu, który rozporządzenie nazywa „należytą starannością”:

  1. Zbieranie informacji. Zbierz dane o produkcie: czym jest, gdzie, kiedy i przez kogo pozyskano surowiec (art. 9).
  2. Ocena ryzyka. Oceń, czy istnieje ryzyko, że produkt jest powiązany z wylesianiem (po 31 grudnia 2020 r.) lub został wyprodukowany nielegalnie (art. 10).
  3. Ograniczanie ryzyka. Jeśli ryzyko nie jest znikome, podejmij dodatkowe kroki – na przykład zażądaj więcej informacji lub dokumentów albo zleć niezależne badania lub audyty – aż do jego zniwelowania (art. 11).

Dopiero gdy należyta staranność jest zakończona, a Ty uznasz produkt za zgodny, składasz DDS. Potraktuj go jako potwierdzenie zgodności: dowód, że wykonano pracę, złożony w systemie, który organy mogą sprawdzić. Po złożeniu system przeprowadza automatyczną kontrolę ryzyka i wydaje dwa numery: numer referencyjny, który przekazujesz nabywcom na dalszym etapie łańcucha dostaw (art. 4 ust. 7) i który udostępnia się organom celnym przy imporcie i wywozie (art. 26 ust. 4), oraz numer weryfikacyjny, czyli numer zabezpieczający, który pozwala osobie posiadającej oba numery otworzyć oświadczenie (rozporządzenie wykonawcze 2024/3084, art. 3, 7 i 10).

Kto dokonuje zgłoszenia: operator, handlowiec czy downstream?

Składa go podmiot: ten, kto jako pierwszy wprowadza drewno do obrotu na rynku UE, importuje je lub wywozi. W przypadku drewna krajowego jest to zwykle właściciel w chwili sprzedaży. Podmioty handlowe i podmioty na dalszym etapie łańcucha dostaw nie składają DDS. Tartak jest podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw, gdy każdy wykorzystywany przez niego produkt jest już objęty DDS dostawcy.

EUDR, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (UE) 2025/2650, określa cztery role. Twoje obowiązki – i to, czy w ogóle składasz DDS – zależą od tego, którą z nich pełnisz.

Rola Definicja Obowiązek DDS
Podmiot (operator) Podmiot, który jako pierwszy wprowadza produkt do obrotu na rynku UE (w tym przez import) lub wywozi go z UE. W przypadku produktu krajowego zwykle osoba, która jest jego właścicielem w chwili sprzedaży (wytyczne, sekcja 2a). Pełna należyta staranność i złożenie DDS. Zbierasz dane, przeprowadzasz ocenę ryzyka i składasz DDS w systemie informacyjnym. Może to zrobić za Ciebie upoważniony przedstawiciel, ale odpowiedzialność pozostaje po Twojej stronie (art. 6).
Podmiot handlowy Każda osoba w łańcuchu dostaw inna niż podmiot lub podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw, która udostępnia produkt objęty rozporządzeniem na rynku po jego wprowadzeniu do obrotu. Brak składania DDS i brak własnej należytej staranności. Zbierasz i przechowujesz przez co najmniej pięć lat nazwy i dane kontaktowe swoich dostawców i odbiorców oraz – tylko jeśli dostawca jest podmiotem – numery referencyjne DDS (art. 5 ust. 3–4). Podmioty handlowe niebędące MŚP rejestrują się w systemie informacyjnym.
Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw Podmiot, który wprowadza do obrotu lub wywozi produkty wytworzone z użyciem produktów objętych rozporządzeniem, z których wszystkie są objęte DDS lub uproszczonym oświadczeniem (art. 2 pkt 15b) – na przykład tarcicę wytworzoną z kłód objętych DDS. Brak składania DDS. Brak własnej należytej staranności. Przechowujesz przez co najmniej pięć lat te same informacje o dostawcach, odbiorcach i numerach referencyjnych co podmiot handlowy. W systemie informacyjnym rejestrują się tylko podmioty na dalszym etapie łańcucha dostaw niebędące MŚP (wytyczne, sekcja 4d).
Mikropodmiot pierwotny lub mały podmiot pierwotny Osoba fizyczna, mikroprzedsiębiorstwo lub małe przedsiębiorstwo w kraju niskiego ryzyka, które wprowadza do obrotu lub wywozi produkty, które samo wyhodowało lub pozyskało (art. 2 pkt 15a). Jednorazowe uproszczone oświadczenie zamiast DDS, z identyfikatorem oświadczenia w odpowiedzi. Informacje dotyczące należytej staranności nadal trzeba zebrać.
Kluczowa kwestia: Jesteś podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw tylko wtedy, gdy każdy odnośny produkt, którego używasz, jest objęty DDS lub uproszczonym oświadczeniem. Jeśli zaliczysz się do tej kategorii, choć część Twojego drewna nie jest objęta, ten produkt pozostaje bez DDS. Decyduj osobno dla każdego dostawcy i każdej linii produktów, uzyskaj odpowiedź od dostawców na piśmie, a w razie wątpliwości zapytaj swój organ właściwy.

Czy mój tartak jest podmiotem? Cztery typowe przypadki

To zależy od dostawcy. Jeśli każda kupowana przez Ciebie kłoda jest objęta DDS dostawcy, jesteś podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw i niczego nie składasz. Jesteś podmiotem, jeśli importujesz drewno spoza UE lub jesteś właścicielem drewna od momentu wycinki, na przykład po zakupie drewna na pniu. Samo cięcie usługowe nie czyni Cię podmiotem.

Abstrakcyjne definicje stają się konkretne, gdy zestawisz je ze sposobem, w jaki tartaki faktycznie kupują drewno. Oto cztery typowe konfiguracje:

Scenariusz Kto jest podmiotem? Twój obowiązek DDS
1. Kupujesz kłody od stowarzyszenia właścicieli lasów lub firmy zaopatrzenia w drewno, która złożyła już DDS. Stowarzyszenie lub firma zaopatrzenia Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw. Zbierz i przechowuj numer referencyjny DDS oraz dane dostawców i odbiorców. Bez składania.
2. Kupujesz drewno na pniu od właściciela lasu, a Twoja ekipa je wycina, więc jesteś właścicielem drewna od momentu wycinki. Ty (tartak), ponieważ jesteś właścicielem produktu w chwili pozyskania (wytyczne, sekcja 2a; fiński urząd ds. żywności udziela takiej samej odpowiedzi w sprawie sprzedaży drewna na pniu, FAQ, krajowy sektor leśny) Podmiot. Samodzielnie przeprowadzasz pełną należytą staranność i składasz DDS.
3. Importujesz kłody spoza UE. Ty (importer) Podmiot. Wymagany pełny DDS; jego numer referencyjny trzeba udostępnić organom celnym przed dopuszczeniem do obrotu (art. 26 ust. 4).
4. Świadczysz usługę cięcia na zlecenie – tniesz cudze drewno w ramach usługi. Właściciel drewna Brak DDS po Twojej stronie, o ile nie jesteś właścicielem drewna, nie wprowadzasz go do obrotu i go nie sprzedajesz. Komisja nie uznaje usługodawców bez praw własności ani za podmioty, ani za podmioty handlowe (wytyczne, sekcja 2a); cięcie na zlecenie potwierdź w swoim organie właściwym.

Decyduje to, kto jest właścicielem drewna, gdy jest ono po raz pierwszy wprowadzane do obrotu, i czy ten podmiot złożył DDS. Zapytaj o to dostawców kłód – na piśmie – przed grudniem 2026 r. Jeśli dostawca, który powinien był złożyć DDS, tego nie zrobił, te kłody nie są objęte DDS, a Ty nie możesz uznać się za podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw w odniesieniu do produktu z nich wytworzonego (art. 2 pkt 15b); sprawdź to w swoim organie właściwym.

Jakie informacje musi zawierać DDS?

Załącznik II wymaga podania nazwy i adresu podmiotu oraz – przy imporcie i wywozie – numeru EORI; kodu HS, opisu, naukowej nazwy gatunku i ilości; kraju produkcji i geolokalizacji każdej działki; a także podpisanego oświadczenia, że zachowano należytą staranność, a ryzyko jest znikome. Art. 9 dodaje datę lub okres produkcji.

Gdy to Ty jesteś podmiotem i musisz złożyć DDS, musi on zawierać informacje określone w załączniku II do rozporządzenia 2023/1115, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem 2025/2650. Sam załącznik II wymienia pięć pozycji; osiem poniższych wierszy rozbija je na dane, które tartak faktycznie musi zebrać.

# Pole Co wpisać Skąd to wziąć
1 Nazwa i adres podmiotu Pełna nazwa prawna Twojej firmy, adres siedziby Rejestr przedsiębiorców
2 Numer EORI Numer rejestracyjny i identyfikacyjny podmiotu gospodarczego (EORI). Wymagany, gdy produkty wjeżdżają na rynek UE lub go opuszczają (import, wywóz); nie dotyczy wprowadzania do obrotu drewna krajowego Krajowy organ celny
3 Kod HS / CN Kod Systemu Zharmonizowanego dla produktu (np. 4407 dla tarcicy) Nomenklatura scalona UE
4 Opis produktu Opis w formie dowolnego tekstu, zawierający nazwę handlową i pełną naukową nazwę gatunku drewna Twoja dokumentacja handlowa
5 Ilość Import i wywóz: masa netto w kg oraz uzupełniająca jednostka taryfowa (np. m³), jeśli ją zastosowano. Drewno krajowe: masa netto, objętość lub liczba sztuk Dokumenty dostaw i faktury
6 Kraj produkcji Kraj, w którym pozyskano drewno Oświadczenie dostawcy / łańcuch dostaw (CoC)
7 Geolokalizacja działek pozyskania Szerokość i długość geograficzna z co najmniej sześcioma miejscami po przecinku dla każdej działki pozyskania: jeden punkt dla działki do 4 ha, wielokąt dla działki powyżej 4 ha, a także data lub okres produkcji (art. 2 pkt 28, art. 9 ust. 1 lit. d) Dane dostawcy / gospodarki leśnej
8 Oświadczenie podmiotu Podpisane potwierdzenie, że przeprowadzono należytą staranność i że nie stwierdzono ryzyka lub stwierdzono jedynie ryzyko znikome. Sama ocena nie jest częścią oświadczenia, ale musisz ją przechowywać i przedstawić na żądanie Twój proces należytej staranności

System informacyjny pozwala zaznaczać obszary pozyskania na mapie, wprowadzać współrzędne pojedynczo lub przesyłać je zbiorczo w formacie GeoJSON oraz ponownie wykorzystywać dane o lokalizacji z poprzednich zgłoszeń (Komisja, strona systemu informacyjnego).

Pobierz arkusz roboczy DDS i formularz dla dostawców – bezpłatny, gotowy skoroszyt obejmujący te pola oraz listę kontrolną dowodów z art. 9, arkusz geolokalizacji i rejestry przychodzące i wychodzące, abyś nie musiał budować tej tabeli od zera.

Jak złożyć DDS w systemie informacyjnym UE?

Załóż konto EU Login i zarejestruj się w systemie informacyjnym, utwórz oświadczenie z kodem HS, opisem, gatunkiem, ilością i geolokalizacją działek, złóż deklarację należytej staranności i prześlij je. Po automatycznej kontroli ryzyka system wydaje numer referencyjny i numer weryfikacyjny. Oświadczenie można zmienić lub wycofać w ciągu 72 godzin od tego momentu.

System informacyjny UE dla EUDR to wyspecjalizowane narzędzie w ramach platformy TRACES Komisji, tej samej, której używa się do certyfikacji zdrowia zwierząt i roślin (Komisja, strona systemu informacyjnego). Oto procedura składania:

  1. Zarejestruj się za pomocą konta EU Login w systemie informacyjnym (jednorazowa konfiguracja). Serwer PRODUCTION i serwer ACCEPTANCE wymagają osobnych rejestracji. Numer EORI jest potrzebny tylko wtedy, gdy importujesz lub wywozisz.
  2. Utwórz nowy DDS. Wybierz typ produktu, wpisz kod HS, opis produktu, pełne naukowe nazwy gatunków drewna (rozporządzenie wykonawcze 2024/3084, art. 4 ust. 2) oraz ilość.
  3. Dodaj dane geolokalizacyjne. Są trzy możliwości: zaznaczyć obszary na wbudowanej mapie, wpisać współrzędne ręcznie lub przesłać je zbiorczo (GeoJSON). Można też ponownie wykorzystać lokalizacje z poprzednich zgłoszeń DDS.
  4. Złóż deklarację. Potwierdź, że przeprowadzono należytą staranność i że nie stwierdzono ryzyka lub stwierdzono jedynie ryzyko znikome. Jeśli ryzyko nie jest znikome, nie wolno Ci wprowadzać produktów do obrotu. Załącznik II nie wymaga przesyłania oceny, ale przechowuj ją razem z dokumentacją ograniczania ryzyka i przedstaw na żądanie (art. 9 ust. 2, art. 12 ust. 5).
  5. Prześlij DDS. System przeprowadza automatyczną kontrolę ryzyka, a następnie wydaje numer referencyjny i numer weryfikacyjny. Organy mogą opóźnić ich wydanie na czas kontroli produktów (rozporządzenie wykonawcze 2024/3084, art. 7). Przekaż numer referencyjny nabywcom na dalszym etapie łańcucha dostaw.

Jeden DDS może obejmować wiele dostaw: Komisja potwierdziła to oraz możliwość składania oświadczeń rocznych (COM(2026) 191). Od lipca 2026 r. kilka oświadczeń można też zgrupować w jednym nowym DDS, którego numer referencyjny zastępuje wówczas numery poszczególnych oświadczeń (rozporządzenie wykonawcze 2026/1565, art. 8a). DDS można zmienić lub wycofać w ciągu 72 godzin od udostępnienia jego numeru referencyjnego, ale nie po wprowadzeniu towaru do obrotu ani po przekazaniu numeru organom celnym (rozporządzenie wykonawcze 2024/3084, art. 5). System obsługuje także interfejs API typu machine-to-machine dla podmiotów o dużych wolumenach, które chcą zautomatyzować składanie.

Stan systemu (październik 2026 r.): Komisja poinformowała 13 lipca 2026 r., że system informacyjny został po aktualizacjach technicznych ponownie otwarty pod koniec czerwca 2026 r. (wiadomość Komisji). Komisja wskazuje teraz serwer PRODUCTION, na którym zgłoszenia mają skutek prawny i mogą być sprawdzane przez organy właściwe, oraz serwer ACCEPTANCE do szkoleń i testów, na którym zgłoszenia nie mają skutku prawnego. Aktualny stan śledź na stronie Komisji o systemie informacyjnym.

Uproszczone oświadczenie dla małych i mikro producentów pierwotnych

Jeśli jesteś mikropodmiotem pierwotnym lub małym podmiotem pierwotnym (np. małym właścicielem lasu w kraju niskiego ryzyka, który sprzedaje drewno okrągłe pozyskane przez siebie), składasz jednorazowe uproszczone oświadczenie na podstawie załącznika III zamiast pełnego DDS. Kluczowa różnica: wymóg geolokalizacji można spełnić adresem pocztowym działek zamiast współrzędnych na poziomie działki, a w zamian otrzymujesz identyfikator oświadczenia. To nie dotyczy tartaku, który kupuje kłody, ani podmiotów handlowych – wyłącznie podmiotów, które same produkują drewno (art. 2 pkt 15a, art. 4a).

Co przechowywać i jak długo

Co najmniej pięć lat. Podmiot przechowuje dokumentację DDS przez pięć lat od złożenia, a informacje dotyczące należytej staranności przez pięć lat od wprowadzenia do obrotu lub wywozu. Podmioty na dalszym etapie łańcucha dostaw i podmioty handlowe przechowują dane dostawców i odbiorców oraz – gdy dostawca jest podmiotem – numery referencyjne DDS przez co najmniej pięć lat.

Jeśli jesteś podmiotem, EUDR wymaga zachowania dokumentacji DDS i całej dokumentacji należytej staranności przez co najmniej 5 lat (art. 4 ust. 3, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 5). Obejmuje to:

  • Sam DDS. Jeśli działasz na dalszym etapie łańcucha dostaw, przechowujesz zamiast tego numery referencyjne oraz dane kontaktowe dostawców i odbiorców (art. 5 ust. 3–4)
  • Dane geolokalizacyjne wszystkich działek pozyskania
  • Oświadczenia i certyfikaty dostawców (FSC/PEFC, dokumenty legalności)
  • Dokumentację oceny ryzyka i dowody jego ograniczania
  • Dokumenty dostaw, faktury i zapisy ilościowe powiązane z DDS

Format jest dowolny. Rozporządzenie nie narzuca konkretnego systemu przechowywania – sprawdzi się papier, ERP, chmura lub dedykowane narzędzie do zgodności. Wymaga ono natomiast, aby informacje można było przekazać organom właściwym na żądanie, więc w praktyce musisz umieć szybko przedstawić DDS i dokumenty uzupełniające.

Dla tartaku przerabiającego 200 000 m³ rocznie od ponad 50 dostawców „szybka dostępność” oznacza w praktyce system cyfrowy. Arkusze kalkulacyjne sprawdzają się w małej skali, ale zawodzą, gdy audytor prosi o prześledzenie paczki nr 4372 aż do działki pozyskania i numeru referencyjnego DDS.

Jak wygląda mieszane zaopatrzenie? Przykładowy tartak drewna iglastego

Tartak może pełnić różne role wobec różnych dostawców. Drewno dostarczone na podstawie DDS dostawcy wymaga jedynie zapisania jego numeru referencyjnego, a drewno, w przypadku którego tartak jest podmiotem, wymaga jego własnej należytej staranności i DDS. Poniższy przykład poglądowy dzieli zaopatrzenie z grubsza w proporcji 70% do 30%.

Przykład poglądowy – liczby są orientacyjne i nie pochodzą z rzeczywistego tartaku. Weźmy tartak drewna iglastego z rocznym przyjęciem ok. 80 000 m³, który kupuje od regionalnego stowarzyszenia właścicieli lasów i od 12 prywatnych właścicieli lasów. Mapowanie jego obowiązków DDS mogłoby wyglądać tak:

Źródło Udział wolumenu Kto składa DDS? Obowiązek tartaku
Stowarzyszenie właścicieli lasów ~70% Stowarzyszenie (podmiot) Dalszy etap łańcucha dostaw: zbierać i przechowywać numer referencyjny DDS przy każdej dostawie
12 prywatnych właścicieli lasów ~30% Tartak (pierwszy wprowadzający do obrotu) Podmiot: zebrać dane GPS od każdego właściciela, przeprowadzić ocenę ryzyka, złożyć DDS

Wynik: w przypadku 70% przyjęć praca tartaku jest administracyjna – zapisać numer referencyjny. W przypadku 30% tartak musi zbudować lekki proces przyjęcia: jednostronicowy formularz dla właścicieli lasów ze współrzędnymi GPS, gatunkiem i datą pozyskania.

Najtrudniejsze będzie prawdopodobnie wyjaśnienie prywatnym właścicielom lasów, dlaczego muszą podać dane GPS. Praktycznym początkiem jest jednostronicowy list wyjaśniający wysłany wraz z umową zakupu; część właścicieli i tak będzie wymagać rozmowy telefonicznej.

To, czy tartak jest pierwszym wprowadzającym do obrotu w przypadku drewna od prywatnych właścicieli, zależy od tego, kto jest właścicielem drewna w chwili wycinki; zob. przypadki powyżej.

Co się stanie, jeśli nie złożysz wniosku

Nie wolno Ci wprowadzić drewna do obrotu ani go wywieźć. Państwa członkowskie ustalają kary, które muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Obejmują one grzywny, których maksymalna wysokość wynosi co najmniej 4% rocznego obrotu w całej Unii, konfiskatę towarów i przychodów oraz wykluczenie z zamówień publicznych i finansowania publicznego na okres do 12 miesięcy.

EUDR to nie wytyczne – to rozporządzenie z zębami egzekwowania. Kary ustala każde państwo członkowskie UE, ale muszą one spełniać minimalny standard określony w art. 25:

  • Grzywny, których maksimum wynosi co najmniej 4% rocznego obrotu w całej Unii. To minimalny pułap górnej granicy grzywny; państwa członkowskie mogą ustalić go wyżej.
  • Konfiskata danych produktów i przychodów z transakcji.
  • Tymczasowe wykluczenie z zamówień publicznych i finansowania publicznego na okres do 12 miesięcy.
  • Tymczasowy zakaz wprowadzania drewna do obrotu lub jego wywozu w przypadku poważnego lub powtarzającego się naruszenia. Dodatkowo stosuje się krajowe prawo karne (dyrektywa 2008/99/WE), a Komisja publikuje prawomocne wyroki wobec firm z podaniem nazwy.

Najbardziej bezpośrednim ryzykiem operacyjnym dla wielu tartaków nie jest grzywna, lecz blokada dostaw. W przypadku importu i wywozu numer referencyjny DDS musi dotrzeć do organów celnych przed zwolnieniem towaru (art. 26 ust. 4), a oświadczenie oznaczone jako wysokiego ryzyka może zawiesić towar na trzy dni robocze na raz, gdy organy go sprawdzają (art. 17 ust. 3). Następują wtedy opłaty za przestój, opóźnione dostawy i utracone kontrakty.

Każde państwo członkowskie wyznacza własny organ właściwy; na przykład BLE w Niemczech i Ruokavirasto w Finlandii publikują wytyczne dotyczące EUDR (linki poniżej). Organy przeprowadzają kontrole oparte na analizie ryzyka i mogą zażądać Twojego DDS i dokumentów uzupełniających w ciągu 5-letniego okresu przechowywania (art. 9 ust. 2, art. 16).

Czy DDS to formularz jednorazowy, czy certyfikacja?

Ani jedno, ani drugie. DDS to deklaracja regulacyjna obejmująca produkty w nim wskazane, więc nowe źródło, nowy produkt lub zmienione ryzyko wymagają nowego lub zmienionego oświadczenia. Certyfikaty FSC lub PEFC mogą wspierać ocenę ryzyka, ale nie zastępują DDS ani stojącej za nim należytej staranności.

  • To nie jest formularz, który wypełnia się raz i zapomina. Za każdym razem, gdy wprowadzasz do obrotu nowy produkt z nowego źródła lub ze źródła, którego profil ryzyka się zmienił, potrzebujesz nowego lub zaktualizowanego DDS.
  • To nie jest zamiennik certyfikacji. DDS to zgłoszenie regulacyjne, a nie dobrowolna certyfikacja. Posiadanie FSC/PEFC pomaga w ocenie ryzyka, ale sam DDS jest Twoim obowiązkiem jako podmiotu. (Pełne omówienie znajdziesz w naszym artykule o FSC a EUDR.)
  • To nie jest porada prawna. Podsumowujemy publicznie dostępny tekst przepisów. W sprawie Twojego konkretnego łańcucha dostaw – zwłaszcza jeśli importujesz z krajów wysokiego ryzyka – skonsultuj się ze specjalistą ds. zgodności.

Lista kontrolna tygodnia 1

Zaklasyfikuj każdego dostawcę i linię produktów jako podmiot lub podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw, zapytaj dostawców na piśmie, czy składają DDS i jak przekażą numer referencyjny, załóż konto EU Login i rejestrację w systemie informacyjnym oraz przećwicz działanie na serwerze ACCEPTANCE. Następnie ustal, gdzie przez pięć lat będą przechowywane numery referencyjne, dane dostawców i dokumentacja.

  1. Zaklasyfikuj się. Dla każdego dostawcy ustal: czy jesteś podmiotem (pierwszym wprowadzającym do obrotu), czy podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw? Zapisz to. W razie wątpliwości zapytaj dostawcę na piśmie, czy złożył lub zamierza złożyć DDS.
  2. Zarejestruj się w systemie informacyjnym. Załóż konto EU Login i profil firmy na stronie systemu informacyjnego Komisji. Rejestracje na serwerach ACCEPTANCE i PRODUCTION są osobne.
  3. Przeprowadź samoocenę EUDR, aby sprawdzić, które dane z załącznika II masz już w swoich rejestrach.
  4. Wyślij prośbę o geolokalizację do wszystkich prywatnych dostawców, w przypadku których jesteś pierwszym wprowadzającym do obrotu. Wzór: „Prosimy o podanie współrzędnych GPS (szerokość/długość geograficzna) każdego wydzielenia pozyskania, z którego pochodzi dostarczane nam drewno.”
  5. Wybierz system przechowywania dokumentacji. Zdecyduj, gdzie przez 5 lat będziesz przechowywać numery referencyjne DDS, dane geolokalizacyjne i oceny ryzyka. Jeśli masz ponad ok. 20 dostawców, arkusz kalkulacyjny nie wystarczy.
  6. Przećwicz działanie na serwerze ACCEPTANCE. Utwórz testowy DDS dla jednej linii produktów, aby poznać interfejs, zanim grudniowy termin zacznie wywierać presję. Zgłoszenia na serwerze ACCEPTANCE nie mają mocy prawnej i nie mogą wykazać zgodności; liczy się tylko serwer PRODUCTION (Komisja, strona systemu informacyjnego).

Często zadawane pytania

Kto musi złożyć DDS – właściciel lasu, tartak czy nabywca?

Składa go podmiot: ten, kto jako pierwszy wprowadza produkt do obrotu na rynku UE, importuje go lub wywozi. W przypadku drewna krajowego z UE jest to zwykle osoba, która jest jego właścicielem w chwili sprzedaży, na przykład właściciel lasu, stowarzyszenie właścicieli lasów lub nabywca drewna na pniu, który je wycina. Jeśli Twój tartak kupuje od podmiotu, którego oświadczenie obejmuje drewno, jesteś podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw: przechowujesz numer referencyjny DDS oraz dane dostawców i odbiorców, ale sam nie składasz nowego DDS.

Czy mój tartak musi składać DDS, jeśli kupuję wyłącznie krajowe drewno certyfikowane?

To zależy od tego, czy dostawca już go złożył. Jeśli kupujesz od stowarzyszenia właścicieli lasów lub firmy zaopatrzenia, która złożyła DDS przy pierwszym wprowadzeniu do obrotu, jesteś podmiotem na dalszym etapie łańcucha dostaw i wystarczy, że zbierzesz i przechowasz numer referencyjny oraz dane kontaktowe. Jeśli kupujesz drewno na pniu i sam je wycinasz, jesteś jego właścicielem od wycinki, stajesz się podmiotem i składasz DDS. Certyfikacja tego nie zmienia.

Czy jeden DDS może obejmować wiele dostaw?

Tak. Komisja potwierdziła, że pojedynczy DDS może obejmować wiele dostaw lub partii, także oświadczenia składane rocznie, o ile wszystko, co obejmuje, spełnia wymogi (COM(2026) 191). Od lipca 2026 r. można też zgrupować kilka oświadczeń w jednym nowym DDS, którego numer referencyjny zastępuje wówczas numery poszczególnych oświadczeń (rozporządzenie wykonawcze 2026/1565).

Czy system informacyjny UE już działa?

System informacyjny został zamknięty na czas aktualizacji technicznych i według Komisji został ponownie otwarty pod koniec czerwca 2026 r. (wiadomość Komisji z 13 lipca 2026 r.). Komisja wymienia teraz serwer PRODUCTION, na którym zgłoszenia mają moc prawną, oraz serwer ACCEPTANCE do szkoleń i testów, na którym jej nie mają. Podmioty mogą składać oświadczenia przez interfejs internetowy lub interfejs API typu machine-to-machine (Komisja, strona systemu informacyjnego).

A cięcie na zlecenie – czy usługa cięcia powoduje obowiązek DDS?

Zwykle nie. Jeśli tniesz cudze drewno w ramach usługi i nigdy nie jesteś jego właścicielem, nie wprowadzasz go do obrotu: robi to właściciel drewna. Komisja nie uznaje usługodawców bez praw własności ani za podmioty, ani za podmioty handlowe, więc na usługodawcę cięcia nie spada ani obowiązek DDS, ani geolokalizacji (wytyczne, sekcja 2a). Wytyczne wymieniają dostawców usług logistycznych, więc swój przypadek potwierdź w organie właściwym.

References & further reading
  1. Parlament Europejski i Rada. Rozporządzenie (UE) 2023/1115 – pełny tekst rozporządzenia UE w sprawie wylesiania.
  2. Parlament Europejski i Rada. Rozporządzenie (UE) 2025/2650 – zmiany dotyczące podmiotów na dalszym etapie łańcucha dostaw, uproszczonych oświadczeń i terminów.
  3. Komisja Europejska. Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2024/3084 i 2026/1565 – funkcjonowanie systemu informacyjnego, numery referencyjne i weryfikacyjne, grupowanie.
  4. Komisja Europejska. Guidance document for the Regulation on Deforestation-Free Products (2026).
  5. Komisja Europejska. Simplification review, COM(2026) 191.
  6. Komisja Europejska. Information System of the Deforestation Regulation – stan i instrukcje dla użytkowników.
  7. Komisja Europejska. EUDR Implementation – dokumenty wytyczne i klasyfikacja krajów.
  8. ImpactBuying. EUDR Due Diligence: How to Prepare, Document and Submit a Compliant DDS.
  9. TracExTech. How to File Due Diligence Statement for EUDR.
  10. Coolset. What is an EUDR Due Diligence Statement? – przegląd i wskazówki dotyczące wzoru.
  11. ComplianceGate. EUDR Due Diligence Statements: An Essential Guide.
  12. BLE (Niemcy). EUDR-Sorgfaltspflicht im Überblick.
  13. Ruokavirasto (Finlandia). FAQ: Deforestation Regulation (EUDR).
  14. SawmillSmart. EUDR dla tartaków: Co się zmienia, kiedy i jak prowadzić dokumentację.
  15. SawmillSmart. Czy certyfikacja FSC obejmuje EUDR? Uczciwa odpowiedź dla tartaków — i 5 luk, które nadal musisz wypełnić.
SawmillSmart Inventory
Gotowe do obsługi DDS prowadzenie dokumentacji z hali produkcyjnej

Powiązanie numeru referencyjnego DDS przy przyjęciu kłód, identyfikowalność na poziomie opakowania poprzez cięcie i suszenie, 5-letnie archiwum dokumentów i eksport jednym kliknięciem na żądanie właściwego organu. Wszystko, czego wymaga DDS — wbudowane w każdy zapis dziennika z Twojego telefonu.

Zobacz pełną instrukcję EUDR → Poproś o demonstrację